Cécile B. Evans in De Hallen Haarlem

De Hallen Haarlem is een museum voor moderne en hedendaagse kunst in Haarlem. Twee keer per jaar organiseert De Hallen Haarlem een tentoonstellingscluster over actuele ontwikkelingen in de beeldende kunst. Het museum biedt hiermee een platform voor kunstenaars uit binnen- en buitenland, met het accent op fotografie en videokunst.

De Hallen Haarlem heeft op dit moment twee tentoonstellingen: What the Hearts Wants van de Amerikaans-Belgische Cécile B. Evans en Today my empire sings van de Japanse Meiro Koizumi. Interessant hierbij is dat Koizumi focust op het verleden (het oorlogsverleden van Japan), terwijl Cécile B. Evans juist een toekomstscenario presenteert. In deze recensie zal er verder ingaan worden op het werk van Evans.

Wat gebeurt er als technologie menselijk wordt?

3-cbe_what_the_heart_wants
Cécile B. Evans What The Heart Wants, 2016 Videostill Courtesy Cécile B. Evans/ Barbara Seiler, Zürich; Galerie Emanuel Layr, Wenen

Wat gebeurt er als technologie menselijk wordt? Dit is een van de vragen die centraal staan in het werk van Evans (1983). Cécile B. Evans woont en werkt in Berlijn en London. Haar vroege werk was geïnspireerd door uiteenlopende bronnen zoals film, wetenschap en populaire cultuur, zo verkende ze in Hyperlinks Or It Didn’t Happen het leven van data na de dood die aan met CGI tot leven gewekte bad copy van een beroemde Hollywood-acteur. Ze heeft eerder werk gemaakt in opdracht van de Serpentine Galleries in Londen, het Musée D’Art Moderne de la Ville de Paris en Tate Liverpool. Voor haar projecten maakt Evans gebruik van een groot, online netwerk van programmeurs, ontwerpers, musici en onderzoekers. Evans heeft voor deze solotentoonstelling de Verweyhal van De Hallen omgebouwd tot een futuristische “bioscoop”. In deze grote “black box” wordt haar video-installatie What the Heart Wants getoond, waarin het verhaal rondom de virtuele hoofdpersoon HYPER wordt verteld. De installatie ging in juni 2016 in première tijdens de Berlijn Biënnale, waar het door critici bejubeld werd als één van de absolute hoogtepunten. Evans stelt in haar werk vragen over de relatie tussen mens en technologie. Welke invloed heeft de digitale technologie, internet, globalisering en netwerktechnologie (bijvoorbeeld Facebook en Instagram) op de manier waarop we met elkaar communiceren en onze gevoelens delen? Wat betekent het om mens te zijn en hoe verschillen wij van de steeds slimmer wordende algoritmes?

HYPER

1-cbe_what_the_heart_wants
Cécile B. Evans What The Heart Wants, 2016 Videostill Courtesy Cécile B. Evans/ Barbara Seiler, Zürich; Galerie Emanuel Layr, Wenen

In What the Heart Wants is een toekomstige wereld te zien waarin HYPER, een systeem in vrouw-gedaante, de controle krijgt over onze manier van communiceren. HYPER heeft het beste met de mensheid voor: “I want to help you. It’s what my heart wants.” Toch lukt dit niet altijd even goed, omdat ze haar keuzes maakt op basis van de technologie waaruit ze bestaat. Echte beelden wisselen zich af met door de computer gegenereerde beelden. We zien onder andere een modernistische villa op een klif, een server farm (tevens het “huis” van HYPER) en een dystopisch winkelcentrum. Alle personen die HYPER tegenkomt tijdens de film worstelen met hun plek in de samenleving en hun behoefte aan gelijkwaardig, solidariteit en intimiteit. We zien onder andere HeLa, een ‘onsterfelijke’ cel en een groep hoogbegaafde kind-studenten die wordt ondersteund door een robot. Daarnaast herkennen we popculturele fenomenen als Jennifer Lopez en Yowane Haku, de holografische Japanse Vocaloid-popster. Door de hele film heen krijgt de toeschouwer steeds morele dilemma’s voorgeschoteld die te maken hebben met de gevolgen van de technologische vooruitgang.

Het moderne kunstenaarsatelier

Naast What the Heart Wants wordt de installatie Working on What the Heart Wants getoond, die – middels een livestream – een blik gunt op het werkproces van de kunstenaar. Hier is te zien hoe Evans gebruik maakt van een internationaal, online netwerk van programmeurs, ontwerpers, musici en onderzoekers. Evans deelt hier met ons hoe HYPER en haar wereld vorm krijgen, en dat internet een cruciale rol speelt in het outsourcen van arbeid en ruimte schept voor het uitwisselen van ideeën en creatieve productie.

Melancholie

4-cbe_what_the_heart_wants
Cécile B. Evans What The Heart Wants, 2016 Videostill Courtesy Cécile B. Evans/ Barbara Seiler, Zürich; Galerie Emanuel Layr, Wenen

Interessant aan het werk van Evans is dat zij niet zozeer een almachtig, allesoverheersend systeem laat zien (zoals vaak in sciencefiction te zien is), maar een systeem wat zichzelf bevraagd, verantwoordelijkheden neemt en graag de mensheid wil begrijpen. Het is geen gezichtsloze overheerser, maar een “menselijke” technologie. Evans laat de risico’s zien van de technologische vooruitgang, maar ook juist de nieuwe mogelijkheden die de uitwisseling tussen mensen en machines bieden. Mede door de soundtrack komt er een melancholisch gevoel uit de film naar boven. Je hart gaat uit naar HYPER, die zo haar best doet om de mensheid beter te maken. En zo haar best doet om menselijk te zijn, maar toch nooit volledig mens zal zijn. Haar ogen en mond ontbreken, en ze zal nooit de mensheid volledig doorgronden, omdat deze niet in een systeem te vatten is. Ze is voor altijd op zoek naar het antwoord op de vraag wat het betekent om mens te zijn.

What the Heart Wants laat een onbestemd gevoel bij je achter. Het laat je nadenken over de, zowel positieve als negatieve, gevolgen van de vooruitgang.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.